Opera Zuid
Hedonistische 'Il Barbiere di Siviglia' zonder charme bij Opera Zuid
Door: Mark Duijnstee
© Deen van Meer
Opera Zuid (OZ) toert met de ‘Il Barbiere di
Siviglia’ van Gioacchino Rossini (1792 – 1868) door Nederland en brengt een
onderhoudende fusie van het geestige libretto met de spontaniteit van Rossini’s
meesterlijke muziek. Het OZ ensemble bestaat uit een grotendeels Nederlandse
cast en de regisseur is de Nederlandse Jetske Mijnssen. Haar bedoeling wordt
helaas niet helemaal duidelijk, want wilde zij slechts vermaken, dan is deze
productie alleen geslaagd voor het grote publiek.
Rossini componeerde ‘Il Barbiere di Siviglia’ op 24-jarige leeftijd. Het was
zijn 18e opera en hij zou in zijn Italiaanse periode nog 17 opera’s schrijven.
Vervolgens vertrok hij naar Parijs waar hij tot zijn 37e nog vijf scheef om
daarna geen opera’s meer te componeren en zich volledig toe te leggen op de
kookkunst. Er bestaan anekdotes dat Rossini ‘Il Barbiere di Siviglia’ in 14 en
zelfs 8 dagen zou hebben geschreven. De wereldpremičre van 1816 in Rome was een
spectaculair fiasco: Door incidenten tijdens de voorstelling, door de
concurrentiestrijd tussen twee grote operahuizen in Rome en door de aanwezigheid
van aanhangers van de componist Paisiello, die de uitvoering verstoorden om hun
voorkeur voor diens gelijknamige opera kenbaar te maken, werd de eerste
opvoering een regelrechte ramp.
Het verhaal mag bekend verondersteld worden: Graaf Almaviva probeert met behulp
van de barbier Figaro en door middel van verschillende intriges zijn geliefde
Rosina te schaken van haar dominante beschermheer dokter Bartolo. In muzikaal
opzicht valt er veel te genieten bij deze productie van Opera Zuid (OZ). De
Estlandse
Helen Lepalaan is de
vaste mezzo van het OZ ensemble en een zelfverzekerde en provocerende Rosina.
Zij heeft een warme klank en haar ongekunstelde versieringen staan als een huis.
De Poolse bas
Piotr Micinski is een
grappige dokter Bartolo, die zijn aria met precisie zingt. De Nederlandse
bariton
Willem de Vries is een
levendige Figaro en zijn aria is gelijk een hoogtepunt. De Nederlandse bas
Henk van Heijnsbergen zet
een grandioze Don Basilio neer en geeft een prima voorbeeld van buffo zang.
Volgend seizoen keert hij bij OZ terug in de hoofdrol van Verdi’s opera ‘Falstaff’.
Verdere vermelding verdienen de Nederlanders
Marcel van Dieren in de
dubbelrol als Fiorello en Un Ufficiale en
Machteld Vennevertloo als
Berta. De Franse dirigent
Fabrice Bollon weet raad
met Rossini’s pikante ritmes en subtiele instrumentatie. Hij houdt met het
Brabants Orkest en het Zuidelijk Theaterkoor, ondanks enkele schommelingen
tussen orkest en toneel, de partituur doorschijnend.
Operaliefhebbers die zoeken naar Rossini’s charme zullen in Mijnssens
regie teleurgesteld zijn. Volgens haar zijn de personages van ‘Il Barbiere di
Siviglia’ egocentrische personen in een komedie waarin lust, materialisme,
consumptief gedrag en ijdelheid centraal staan. Hierdoor wordt het vaak plat,
grof en gekunsteld. De striptease van de Graaf, de homoseksuele kappers, de
dronken danspasjes op muziek; de personages worden onsympathieke karikaturen
zonder charme. En de opera eindigt met een parade van blonde en rondborstige
karikaturen van Miranda van Kralingen, de intendant van Opera Zuid. Maar ondanks
dat kan OZ, mede door het voortreffelijke ‘Il Trittico’ als hoogtepunt,
terugkijken op een geslaagd seizoen 2007/2008.
Overige voorstellingen:
www.operazuid.nl