Amsterdams Opera Koor verrast in ZondagMatinee met 'Macbeth'

Door: Mark Duijnstee

Voor het eerst sinds zijn oprichting in 1950 koos het Amsterdams Opera Koor (AOK) voor een programmavullende opera met ‘Macbeth’ van Giuseppe Verdi (1813 – 1901). Twee jaar geleden stemde 'Macbeth' in de ZaterdagMatinee nog niet tot tevredenheid, maar deze gewaagde uitvoering van het AOK gaf in alle opzichten voldoening.

De tekst van 'Macbeth' is gebaseerd op het toneelstuk van Shakespeare en librettist Piave bleef zeer dicht bij die originele tekst. De wereldpremière van de opera in Florence in 1847 was met name door het thema een onverwacht succes. Een opera zonder liefdesscène was voor die tijd een unicum. Toch was Verdi met het resultaat niet tevreden. Hij bewerkte de opera voor de Parijse première in 1864 en voegde onder andere het vluchtelingenkoor aan het begin van de laatste akte en Lady's aria “La luce langue” toe. Maar de opera is nooit een publiekshit geworden en tot de tweede helft van de vorige eeuw werd het werk in Nederland niet uitgevoerd. Sindsdien is het ongeveer eens in de vijf jaar in ons land te horen.

Het probleem met 'Macbeth' is dat het geen innerlijke, muzikale eenheid heeft. Ondanks een serie aan prachtige aria's laat Verdi geen melodische ontwikkeling toe. Vaak lijkt de melodie gekluisterd, gedwongen en onafgemaakt. De grote uitdaging van het drama ligt echter in het recitatief. Volgens Verdi zelf zijn er twee belangrijke delen van de opera waarmee het stuk staat of valt, het duet Lady Macbeth en Macbeth en de slaapwandelscène, en die mogen absoluut niet gezongen worden, maar gespeeld en met gedempte en gedekte stem gedeclameerd.

In die traditie is de Lady Macbeth van Wiebke Göetjes. Zij was de legitieme opvolgster van Cristina Deutekom in het jugendlich dramatische vak en is inmiddels uitgegroeid tot een ware dramatische sopraan. Treffend zingt zij de rol van Lady Macbeth met een dan weer rauwe, dan weer verstikte, dan weer holle stem en heeft de hoogte, laagte en souplesse tot versieringen. Haar vertolking van Lady Macbeth is werkelijk duivelsachtig. De bariton Carmelo Corrado Caruso als Macbeth, de jonge bas Dario Russo als Banco en de tenor Dominic Natoli als Macduff brachten uit hun vaderland de Italianità frasering voor hun fraaie stemmen mee. Ook de kleinere rollen waren uitstekend bezet.

Het AOK heeft gewerkt met alle grote zangers van Nederland en is voor deze gelegenheid versterkt met leden van het Rotterdams Opera Koor. De zes rijen dames en twee rijen heren zijn goed in balans, goed verstaanbaar en exact. Ook is er een prima evenwicht met het Randstedelijk Begeleidingsorkest Sinfonia, dat deze opera aan zijn omvangrijke repertoire toevoegt. Verantwoordelijk voor deze genuanceerde lezing is dirigent Robbert van Steijn, die laat horen dat hij weet wat opera is. Zijn directie getuigt van voorstellingsvermogen en is rijk aan fantasievolle tempi. Van Steijn kan een verrassing en ontdekking genoemd worden voor Opera Nederland.

Gezien: 12-10-2008; Concertgebouw Amsterdam