DVD / CD recensies
Beethoven - Fidelio
De Nationale Reisopera brengt vanaf eind maart 2009 de opera 'Fidelio' van Beethoven. Hierbij een paar DVD en CD tips en een gratis lezersaanbieding!
De CD opname van ‘Fidelio’ onder leiding van Wilhelm Furtwängler uit 1953 op EMI is één van die uitgaven uit de opnamegeschiedenis die, net als de ‘Tosca’ van De Sabata, ‘Die Zauberflöte’ van Beecham en ‘Der Rosenkavalier’ van Clemens Krauss, ideaal zijn omdat alles klopt. Er bestaan naast deze studio opname van ’Fidelio’ nog drie live opnamen gedirigeerd door Wilhelm Furtwängler. Furtwängler was een Beethoven expert. Zijn lezing benadrukt een stevige, voortdurende baspartij met daarbovenop intieme details en hij zorgt voor exacte articulatie en transparantie. Leonore is hier Martha Mödl van wie ook drie live ‘Fidelio’ opnamen op CD worden aangeboden. Haar expressieve en warme klank compenseren alleszins haar technische imperfectie en als geen ander weet zij de tekst te uit te drukken. De rest van de cast is ideaal bezet met Sena Jurinac als Marzelline, Gottlob Frick als Rocco, Wolfgang Windgassen als Florestan en Otto Edelmann als Pizarro (EMI: CHS 7 64496 2)
De rol van Leonore was één van de
grote rollen van de Nederlandse sopraan Gré Brouwenstijn. Dirigent Bruno
Walter had haar gekozen voor een complete studio opname van ‘Fidelio’, die helaas door
zijn overlijden nooit tot stand kwam en met de rol van Leonore nam
Brouwenstijn in 1971 ook afscheid van de opera. Er bestaan vier registraties van
haar in deze rol, waarvan alleen
deze live 1952 RAI Rome uitvoering onder Vittorio Gui
commercieel op CD aangeboden wordt. Deze 'Fidelio' is in het Italiaans met
dialogen gesproken door acteurs. In de rest van de cast zijn een aantal eigenaardig
bezette rollen, zoals de Rocco door de ‘karakterbariton’ Sesto Bruscantini
in plaats van door een bas en de Florestan door de lyrische tenor Amedeo
Berdini. De uitgave is mede aantrekkelijk
door twee bonustracks met Gré Brouwenstijn in 'Fidelio' uit Amsterdam. (Mitridate:
Osteria OS-1003)
Jürgen
Flimm (1941, Duitsland) heeft twee ensceneringen
van 'Fidelio' op zijn naam staan. Hij is samen met Luc Bondy en Martin Kušej één van de
belangrijkste Duitstalige regisseurs, die uit de theaterwereld komen en in
Amsterdam kennen we hem nog van de Mozart / Da Ponte cyclus van begin jaren 90.
Flimm kwam eind 2008 in het nieuws toen hij zijn contract als intendant van de Salzburger Festspiele eenzijdig opzegde.
Zijn eerste 'Fidelio' is van 1992 uit Zürich en de
revisie van 2004 is nu uitgebracht op DVD. Deze 'Fidelio' is traditioneel en onderhoudend.
Zoals vaker bij Flimm zit het vol goede ideeën, maar is er te weinig variatie om
echt te boeien. Ook vergeet hij af en toe dat Leonore een edelvrouw is.
Dirigent van deze 'Fidelio' is
Nikolaus Harnoncourt,
die na deze enscenering een nauw samenwerkingsverband aanging met
Flimm in Zürich.
Harnoncourts aanpak van de opera kenmerkt zich door lichtheid. Camilla Nylund is een lichtgewicht
Leonore (Fidelio) en
Jonas Kaufmann is een lyrische Florestan. László Pólgár als Rocco
is geen "schwarze" bas en
Alfred Muff is vooral een woedende, eendimensionale Pizarro zonder laagte. (TDK: DVUS-OPFID)
Zijn
tweede 'Fidelio' regie maakte Jürgen Flimm in 2000 voor de Metropolitan Opera in
New York. Deze enscenering is moderner en naar de gevangenissen van Amerika
verplaatst met behoud van de ideeën uit de Zürich productie. Er is meer actie en er
wordt voortreffelijk geacteerd. De zangpartijen zijn hier allemaal traditioneler
bezet dan in Zürich. Als Florestan
is een heldentenor te horen: Ben Heppner heeft een ongedwongen kracht en zijn
eerste noot op "Gott!" is als een zonsopkomst. Alleen zijn hoogte klinkt hier
en daar geknepen. Karita Mattila als Leonore heeft een dramatische geluid
en schuwt haar borstregister niet, maar je hoort aan de uiteinden van de stem
druk en spanning. René Pape heeft een warme en ronde bas met een fraai
vloeiende toon en brengt groots karakter aan de rol van de invoelende Rocco.
Falk Struckmann is een imponerende Pizarro. James Levine, die sinds begin
jaren 70 de dirigeerscepter zwaait in de MET, speelt met het orkest van het Metropolitan Opera House zoals altijd opwindend. Zeker een aanrader! (Deutsche
Grammophon:
073 052-9)