DVD / CD recensies
Gounod - Faust
‘Faust’ was ooit één van de meest gespeelde opera’s. Ook in Nederland was er een tijd, dat er ieder jaar een opvoering van deze opera in Nederland was. Het is daarom des te verwonderlijker dat er van deze opera slechts drie producties op DVD worden aangeboden. Hieronder volgt een bespreking van deze uitgaven.
Vanaf
het midden van de jaren 50 werden een aantal Italiaanse operaproducties in Japan opgevoerd
onder de titel Lirica Italiana. Grote operazangers ontvlamden daarmee bij het Japanse
publiek de liefde voor opera. In 1973 was de Lirica Italiana te gast in Japan met
de opera ‘Faust’ van Charles Gounod (1818 – 1893). VAI heeft in 2007 een opname
van de televisieregistratie van 9 en 12 september 1973 uit Tokyo op DVD
uitgebracht. Het biedt de mogelijkheid drie van de grootste zangers in hun
glorierollen te horen. De titelrol wordt gezongen door de hier 45-jarige tenor
Alfredo Kraus. Zijn stem is zoals altijd sterk, vast en buigzaam en zijn
frasering voorbeeldig. Zijn verschijning en acteren zijn elegant en overtuigend.
De 39-jarige Renata Scotto zingt de rol van Marguerite met een volle,
Italiaanse
toon en maakt haar stem niet meisjesachtig. Nicolai Ghiaurov is een ideale Méphistophélès. Hij heeft een sonore
bas en beeldt met zijn lange, slanke gestalte de duivel schitterend uit. Veterane Anna di Stasio is te horen als Marthe en
Lorenzo Saccomani is een prima Valentin met een makkelijke (en lange) hoge
G. Dirigent Paul Ethuin is vrij hoekig en rechtlijnig. De productie van
regisseur Jean-Louis Barrault is traditioneel. Het decor is een eenvoudig
rond podium met trappen, die snelle wisseling van de scènes toelaat en Méphistophélès en Faust kunnen zich verschuilen achter gordijnen. Het complete
ballet van de Walpurgisnacht is geïncludeerd en het attente publiek in Tokyo
toont zijn volledige respect aan de zangers.
Deze DVD is een mono opname van de Japanse televisie. De Japanse ondertiteling kon niet
verwijderd worden zonder de kwaliteit van het beeld te beschadigen. Het beeld is minder scherp dan men tegenwoordig
gewend is en het toneel en televisiebeeld zijn donker. Het geluid is vaak dun.
Toch is deze DVD een aanrader voor hen die van historische opnamen houdt en
graag kijkt en luistert voor de interpretatie van deze legendarische
zangers. De DVD is mede aantrekkelijk door het ruim half uur lange interview met Renata Scotto, waarin zij vertelt over haar optredens in Tokyo.
Op één DVD en de ondertiteling in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Italiaans
wordt over de Japanse ondertitels heen geplakt. (VAI DVD 4417)
Deze
uitgave van Hardy Classic Video presenteert een uitvoering van ‘Faust’ door het
operahuis Teatro Regio di Parma (de voorkant van de DVD vermeldt februari 1986,
de achterkant 1987). Parma was het thuisfront van de tenor Franco Corelli en als één publiek
weet wat zingen is dan is dat wel het Parmezaanse publiek. Net als op de VAI DVD
uit Tokyo is deze ‘Faust’ een sfeervol feest. Ook hier nemen de zangers dankbaar applaus na hun aria inclusief
buigingen, iets dat tegenwoordig ondenkbaar is. De zangers zijn allen
uitstekend. Opnieuw horen we de Spaanse tenor Alfredo Kraus in de
titelrol, inmiddels 59 jaar oud. Kraus nam de partij pas in de jaren zeventig op
in zijn repertoire en heeft de rol nooit in de studio opgenomen. Ongelooflijk
zijn technische beheersing. Voor zijn
aria “Salut, demeure chaste et pure” krijgt hij een minutenlang applaus. Nicola Ghiuselev is te horen in één
van zijn glansrollen van Méphistophélès.
Indrukwekkend is de flexibiliteit van zijn bas. Ana María González is een
prima Marguerite. Dirigent Alain Guingal laat het orkest lekker knallen.
De enscenering van regisseur Beppe De Tomasi is eveneens traditioneel en
ook hier wordt het gehele Walpurgisnacht ballet uitgevoerd.
De voorstelling is opgenomen door het theater zelf en de opname was niet echt bedoeld voor
uitzending of uitgave. De belichting en
camerabewegingen zijn dan ook hier opnieuw niet van hedendaagse kwaliteit, maar
het geluid is wonderbaarlijk goed. De opname past op één DVD en de ondertiteling
is er in het Engels, Frans en Italiaans. (Hardy Classic Video DVD HCD 4005)
Wenen
had zich voorbereid op een schandaal, maar deze enscenering van ‘Faust’ door de
Britse cineast Ken Russell bleek een succes. Deutsche Grammophon
bracht drie jaar geleden de uitvoering van 23 maart 1985 uit de Oostenrijkse
hoofdstad op DVD uit. Van Russells provocaties van die tijd is echter weinig
meer over als je het vergelijkt met tegenwoordig. Marguerite is een non,
Méphistophélès laat een beeld van Christus in de kerk wijn plassen en er is een
enorme kop van het gouden kalf dat munten spuugt als zijn ogen op jackpot staan.
De rest is vrij traditioneel.
De Mexicaanse tenor Francisco Araiza was in de jaren tachtig en negentig
de grote Faust. Op deze opname uit Parma vloeit opnieuw zijn tenor natuurlijk en
is zijn toon fabelachtig. Hij is
zeer geloofwaardig in de oprechtheid en menselijkheid van de rol. De Italiaanse
bas Ruggero Raimondi is Méphistophélès. Zoals altijd is zijn toon
onevenwichtig en zijn stijl onduidelijk. De ene noot is open, de andere vlak en
de volgende weer rond. Hij acteert de rol echter duivelachtige met zwaard, hoed
met pluim en cape. Marguerite wordt vaak met een (jugendlich) dramatische
coloratuursopraan bezet, waardoor zij meestal het meisjesachtige verliest. Ook
de sopraan Gabriela
Beňačková
klinkt te volwassen, maar alle noten zijn er. En haar Slowaakse gelaat geeft
haar de uitstraling van een slachtoffer. Haar “Il ne revient pas” aan het begin
van de vierde akte - dat vaak wordt gecoupeerd - is gelukkig behouden. Het
ballet is echter weggelaten. Dirigent Erich Binder benadrukt vooral het
lyrische en de rondingen van de partituur.
Er zijn geen extra’s, de ondertitelingen zijn er in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Chinees en de uitvoering is op twee DVD’s. Het beeld en geluid van deze uitgave
zijn geremasterd. Opvallend identiek klinken iedere keer de bravo’s. (Deutsche
Grammophon DVD 00440 073 4108)