BUITENLANDSE RECENSIES
Eva-Maria Westbroek
zingt beste Sieglinde in New York
Door: Mark Duijnstee
© Ken Howard
De Metropolitan Opera van
New York heeft een lange traditie met ‘Die Walküre’. De première van de opera in
New York was in 1885, 15 jaar na de wereldpremière van 1870 in München. In 1898
maakte de Nederlandse bariton Anton van Rooy zijn debuut in de Metropolitan als
Wotan in ‘Die Walküre’ en hij zong in 1903 de rol opnieuw in alweer de derde
enscenering van de opera in de Met. Op 23 januari 1930 maakte de Nederlandse
sopraan Elisabeth Ohms haar debuut in Met als Brünnhilde in ‘Die Walküre’ en nu ruim 100 jaar later maakt weer een
Nederlandse operasopraan haar debuut in de Met in ‘Die Walküre’. De sopraan
Eva-Maria Westbroek zingt Sieglinde in de megaproductie van regisseur Robert
Lepage en geeft hiermee haar beste vertolking van de rol tot nu toe.
Het prestigieuze Metropolitan Opera House (Met) van New York brengt precies 25
jaar na de première van de vorige enscenering van ‘Die Walküre’ van regisseur
Otto Schenk een nieuwe enscenering van deze opera van Richard Wagner (1813 -
1883). De naar verluid 40 miljoen dollar dure megaproductie van regisseur
Robert Lepage (1957, Québec) is het tweede deel van de jubileum-‘Ring’ voor
2013. Lepage komt uit het Avant Garde theater en het gaat hem met name om het
plaatje. Het 16 miljoen dollar dure decor van ontwerper Carl Fillion bestaat uit
een 40-ton zware machine met 24 buigbare planken, die te modelleren zijn in
zwevende bomen, galopperende paarden en een vliegende avalanche met projectie
van sneeuw, rotsen en een vulkaanlandschap. Helaas loopt de machine letterlijk
niet gesmeerd en maakt zij veel lawaai. De kostuums zijn fraai en de gelijkenis
en fysieke aantrekkingskracht van Siegmund met Sieglinde is treffend. Maar van
personenregie heeft Lepage weinig kaas gegeten. De zangers zijn beperkt, doen zo
min mogelijk en staan en zingen. De derde akte is zelfs saai en in Wotans
Abschied gebeurt tot aan de laatste minuut helemaal niets. Dan opeens hangt een
stand-in van Brünnhilde ondersteboven aan een plank, die in het volgende deel
‘Siegfried’ alleen maar door een Action Hero gered zal kunnen worden.
Muzikaal gebeurt er veel moois. Dirigent James Levine, die sinds 1984
ruim 60 voorstellingen van ‘Die Walküre’ aan de Met leidde, geeft een
vorstelijke lezing met grote diepte, prachtige details, wijde dynamiek en
gevoelige schoonheid. Hij neemt natuurlijke, brede tempi en houdt af en toe het
tempo tergend tegen en terug, zonder langzaam te zijn. Het geweldige Met orkest
speelt bezield onder zijn leiding met doordringend koper en wervelende
strijkers. Geïnspireerd en op het tapijt dat hij voor haar uitrolt, maakt de
Nederlandse sopraan Eva-Maria Westbroek haar debuut aan de Met. Met haar
uitvoeringen van Sieglinde in het Concertgebouw, Bayreuth en Frankfurt nog vers
in het gehoor is deze uitvoering absoluut haar beste vertolking van de rol tot
nu toe. Zij gaat helemaal op in de partij en zo menselijk en zo persoonlijk als
zij zingt, zingt op dit moment niemand Sieglinde. Volgend jaar is Eva-Maria
Westbroek opnieuw in de Met voor Sieglinde en in 2013 zal zij er de titelrol in
de opera ‘Francesca da Rimini’ van Zandonai zingen.
Jonas Kaufmann heeft een fraaie, donkere stem voor de lage tenorpartij
van Siegmund en maakt in zijn roldebuut vooral indruk met zijn frasering en
legato. Hij benadrukt met name de klinkers, dekt in de hoogte vroeg af en snikt
zich door de partij à la Gigli en dat is passend voor het Italiaanse repertoire,
maar niet voor Siegmund. In de zachte passages zingt hij met een bepaalde kleur
zonder dat zijn sentiment geloofwaardig is. Deborah Voigt zingt met haar
roldebuut van Brünnhilde haar zesde Wagnerrol. Zij heeft niet het zekere, brede
fundament van haar middenregister, maar haar hoogte is makkelijk en haar dictie
voortreffelijk. Zij is een brutale en onstuimige puber en in de derde akte zingt
ze prachtig lyrisch in haar duet met Wotan. Bryn Terfel benadrukt meer de
gevoelige mens in Wotan dan de nobele god. Hij heeft van nature een prachtige en
krachtige stem, maar zingt vaak vlak en zonder legato. Stephanie Blythe
is ronduit sensationeel als Fricka. Zij heeft een verbijsterend gigantische
mezzosopraan, die qua klank soms doet denken aan Marilyn Horne. Met een krakende
stoellift komt ze als een soort boeddha op en geeft een overweldigend portret
van de wrekende godin. Hans-Peter König zong inmiddels alle grote
basrollen van Wagner en heeft een schitterende stentor voor Hunding, ook al
staat hij daar maar een beetje te staan.
Alle voorstellingen van deze ‘Die Walküre’ zijn al lange tijd uitverkocht. De
productie wordt op 14 mei 2011 in 1500 theaters in 46 landen uitgezonden en zal
ongetwijfeld daarna op DVD verschijnen. Dan zal ook deze geweldige vertolking
van Eva-Maria Westbroek eindelijk voor het Nederlandse publiek – weliswaar in de
huiskamer – te zien zijn.
met dank aan de Wagner
Society of New York